back
Mega Long Ad

अब घर बसी बसी उच्च शिक्षा

काठमाण्डौं । सरकारले आउँदो शैक्षिक सत्रदेखि खुलारदूर शिक्षा प्रणालीबाट कक्षा ११ र १२ अध्ययन गर्न सकिने व्यवस्था गरेको छ । विद्यालयमा नियमित उपस्थित नभई घरमै बसेर अध्ययन गर्न पाउने व्यवस्थाले कामदार, गृहिणी, पेसाकर्मीका लागि उच्च माध्यमिक तहको शिक्षामा पहुँच सहज हुनेछ ।

दुर्गम, शैक्षिक, सामाजिक र आर्थिक कारणले पिछडिएका वर्गले समेत खुलारदूर शिक्षा प्रणालीबाट कक्षा ११ र १२ अध्ययन गर्ने अवसर पाउनेछन् ।

उच्च माध्यमिक शिक्षा परिषदको सोमबार बसेको बोर्ड बैठकले उच्च माध्यमिक तहमा आगामी शैक्षिक सत्र २०७३ बाट खुलारदूर शिक्षा पद्धति लागू गर्ने निर्णय गरेको हो । यो पद्धतिको व्यावहारिक अन्तरवस्तु र कार्यविधि तयार गर्न शिक्षा विभागका महानिर्देशक खगराज बरालको संयोजकत्वमा पाँच सदस्यीय कार्यदल गठन गरिएको शिक्षामन्त्री गिरिराजमणि पोखरेलले बताए ।

बराल शैक्षिक जनशक्ति विकास केन्द्रको कार्यकारी निर्देशक हुँदा प्लस टुमा खुलारदूर शिक्षा प्रणालीबाट पठनपाठन गराउन निर्देशिका बनेको छ । खुला शिक्षा सुरु गर्ने निर्णय भएपछि यो निर्देशिकाले पूर्णता पाउने भएको छ ।

निर्देशिकाअनुसार यो पद्धतिबाट अध्ययन गर्ने विद्यार्थीले एक वर्षमा सात पटक सम्पर्क कक्षामा सहभागी हुनुपर्नेछ । एक पटकमा बढीमा ५ दिनको कक्षा हुनेछ । यस अनुसार वर्षमा १ सय ७५ घण्टा सम्पर्क कक्षामा सहभागी हुनुपर्छ । कक्षामा न्यूतम २१ दिन उपस्थित भएमा आन्तरिक परीक्षा उत्तीर्ण भइनेछ ।

एउटा सम्पर्क कक्षाको अवधि र अर्को सम्पर्क कक्षाबीचको अवधि ३० दिनदेखि ४५ दिनभित्रको परिकल्पना गरिएको छ । शैक्षिक सत्रमा सञ्चालन गरिने सम्पर्क कक्षाका लागि सम्बन्धित विद्यालयले परिचयात्मक कार्य, पाठ्य विषयवस्तु, गृहकार्य, परियोजना तथा प्रयोगात्मक, परीक्षा र समय तालिका विकास गरी विद्यार्थीलाई अगाडि नै जानकारी गराउनेछ । अन्तिम सम्पर्क कक्षाबाहेक अन्यमा प्रत्येक विद्यार्थीलाई सम्बन्धित विषय शिक्षकले एक–एक वटा गृहकार्य र परियोजना कार्य दिनुपर्ने हुन्छ ।

यो प्रणालीमा अध्ययन गर्ने विद्यार्थीलाई सरकारले स्वअध्ययन सामग्री, श्रव्य र दृश्य सामग्री तयार गर्नेछ । आमनेसामने सम्पर्क कक्षा तथा कार्यशाला, रेडियोरटिभीबाट प्रसारण, पाठ्यसामग्री सीडीमा उपलब्ध गराएर, वेबसाइटमा राखिएको सामग्री, टेलिफोन सम्पर्क, अडियो, भिडियो कन्फरेन्सबाट विद्यार्थीले अध्ययन गर्न सक्छन् । माध्यमिक तहमा पनि मुलुकमा ८४ विद्यालयबाट खुला शिक्षा अध्ययन गर्न सकिन्छ । यसमध्ये ७१ वटा उच्च माध्यमिक विद्यालय छन् ।

स्वदेशमा उच्च मावि तहमा खुला विद्यालयमा अध्ययन गर्न नपाउँदा वैदेशिक खुला विद्यालयको बोर्डप्रति विद्यार्थीको आकर्षण बढेको छ । यो पद्धतिबाट पठनपाठन सुरु भएपछि नियमित विद्यालय नगई ११ र १२ कक्षा अध्ययन गर्न सकिने महानिर्देशक बरालले बताए ।

‘प्राक्टिकल गर्न नपर्ने विषयहरू पहिलो चरणमा सञ्चालनमा ल्याउनेछौं,’ उनले भने । निर्देशिकामा विज्ञानबाहेक अन्य संकाय पढ्न पाउने व्यवस्था उल्लेख छ । यो निर्देशिका बनाए पनि त्यत्तिकै थन्किएको थियो । ‘यही निर्देशिकामा भएको व्यवस्थाको बारेमा सरोकारवालासँग छलफल गरेर अन्तिम रूप दिइनेछ,’ कार्यदल संयोजक बरालले भने, ‘आउँदो शैक्षिक सत्रदेखि खुला पद्धतिबाट पढ्ने वातारण बनाउँछौं ।’

कक्षा ११ र १२ दुई वर्षको हुनेछ । दुवै कक्षाको अन्तिममा परिषद्ले लिने बाह्य परीक्षामा सहभागी हुनुपर्ने हुन्छ । नियमित विद्यालय जान नगए पनि प्रश्नपत्र भने खुला र नियमित विद्यार्थी दुवैलाई एउटै हुन्छ । एसएलसीमा पनि यस्तै व्यवस्था छ । परिषद्बाट स्वीकृत कक्षा ११ र १२ का पाठ्यक्रमका आधारमा तयार भएको स्वाध्ययन सामग्री अध्ययन गरेर परीक्षाको तयारी गर्नुपर्ने हुन्छ ।

कक्षा ११ मा भर्ना हुन एसएलसी उत्तीर्ण गरेको हुनुपर्छ । विद्यार्थी स्वयं उपस्थित भएर, पत्राचार र इमेलमार्फत आवेदन भरी खुला विद्यालयमा भर्ना हुन सक्छन् । निर्देशिकाअनुसार खुला विद्यालयमा भर्ना हुने विद्यार्थीहरू खुला विद्यालय रहेकै जिल्लाका हुनुपर्ने प्रावधान राखेको छ । बाहिरी जिल्लाका विद्यार्थीले अन्यत्र भर्ना हुनुपरेमा कारण खुलाउनुपर्ने हुन्छ ।

विद्यार्थीको मूल्यांकन आन्तरिक र बाह्य तरिकाबाट गराउन सकिन्छ । निर्देशिकाअनुसार सम्पर्क कक्षामा नियमित उपस्थिति हुँदा पनि नम्बर पाउँछन् ।

त्यस्तै कक्षाकार्य, गृहकार्य, परियोजना कार्य तथा कक्षाकोठामा सक्रियताका आधारमा नम्बर दिन सक्ने व्यवस्था छ । आन्तरिक मूल्यांकनमा न्यूनतम अंक पाएका विद्यार्थी मात्र परिषद्बाट सञ्चालन हुने बाह्य परीक्षामा सहभागी हुन सक्ने व्यवस्था हुने निर्देशिकामा उल्लेख छ ।

प्रकाशित कान्तिपुर, १२ फागुन २०७२, ८.००

वि.सं.२०७२ फागुन १२ बुधवार १०:४५ मा प्रकाशित

You can share this post!

विद्यालय बन्द भएसँगै अभिभावक र विद्यार्थी चिन्तित

विद्यालय बन्द भएसँगै अभिभावक र विद्यार्थी चिन्तित

वि.सं.२०७८ पुस २९ बिहीवार १५:२१

सप्तरी । कोरोनाभाइरस संक्रमण बढेपछि शिक्षण संस्था बन्द भएसँगै सप्तरीका...

विद्यार्थीका लागि अत्यान्तै जरुरी सूचना, आइएमई फाउन्डेसनद्वारा छात्रवृत्ति आह्वान

विद्यार्थीका लागि अत्यान्तै जरुरी सूचना, आइएमई फाउन्डेसनद्वारा छात्रवृत्ति आह्वान

वि.सं.२०७८ पुस २९ बिहीवार ११:०६

काठमाडौँ । सूचना प्रविधिको क्षेत्रमा दक्ष जनशक्ति उत्पादन गर्ने उद्देश्यका...

धमाधम बन्द हुन थाले शिक्षण संस्था

धमाधम बन्द हुन थाले शिक्षण संस्था

वि.सं.२०७८ पुस २८ बुधवार १४:५१

महोत्तरी । संघीय सरकारले शिक्षण संस्था बन्द गर्न निर्देशन दिएसँगै...

भोलिदेखि विद्यालय बन्द गर्ने निर्णय ! (विज्ञप्तिसहित)

भोलिदेखि विद्यालय बन्द गर्ने निर्णय ! (विज्ञप्तिसहित)

वि.सं.२०७८ पुस २६ सोमवार १३:५४

काठमाडौं । भोलिदेखि माघ १५ गतेसम्म विद्यालय बन्द हुने भएको...

माघ १५ गतेसम्म विद्यालय बन्द गर्न सिसिएमसीको सिफारिस

माघ १५ गतेसम्म विद्यालय बन्द गर्न सिसिएमसीको सिफारिस

वि.सं.२०७८ पुस २५ आइतवार २०:११

काठमाडौं । कोभिड-१९ व्यवस्थापन समिति(सिसिएमसी) को बैठकले आगामी माघ १५...

नोबेल मेडिकल कलेज शिक्षण अस्पताल विद्यार्थी थप आन्दोलित

नोबेल मेडिकल कलेज शिक्षण अस्पताल विद्यार्थी थप आन्दोलित

वि.सं.२०७८ पुस १८ आइतवार १६:५३

विराटनगर । नोबेल मेडिकल कलेज शिक्षण अस्पताल विराटनगरले अतिरिक्त शुल्क...