back
mega bank Ad
Hero Ad

हेर्नुहोस मनमोहक २० तस्विर, लुम्बिनीदेखि स्वर्गद्वारीसम्म …

शब्द तस्विर : रामेश्वर कार्की/हरिशरण न्यौपाने

१.यो पहिलो तस्विर भैरहवा, लुम्बिनीमा अवस्थित भगवान गौतम बुद्धको पवित्र जन्मस्थल हो । इ.पू.६२३ मा यहाँको सुन्दर र पवित्र बगैंचामा माता मायादेवीका कोखबाट बुद्ध धर्मका प्रणेता, शान्तिका अग्रदुत भगवान गौतम बुद्धको जन्म भएको थियो । यो पावनभूमी अहिले संसारभरिका बौद्धमार्गी लगायत शान्तिप्रेमी सबै मानिसहरुकाबीच विश्व शान्तिको मुहानका रुपमा प्रसिद्ध छ । सन् १९९७ देखि यो स्थल विश्व सम्पदा सूचीमा समेत सूचिकृत छ । हरेक वर्ष संसारभरबाट लाखौंको संख्यामा तिर्थालु पर्यटकहरु तथा अध्ययेताहरु लुम्बिनीको भ्रमण गर्छन् ।

2 Lumbin

२. लुम्बिनी अबलोकनकै क्रममा देखिने यो सिद्धार्थ गौतम बुद्धको मूर्ति हो यो । यो मूर्ति छेउमा पुग्नासाथ मानिसहरु सँगै बसेर फोटो खिच्न तम्सिहाल्छन् । शान्त वातावरणमा आनन्दपूर्वक घुम्नु र त्यहाँका ऐतिहासिक, पुरातात्विकका साथै प्राकृतिक आनन्दले जो कसैलाई पनि एउटा छुट्टै संसारमा उपस्थित भएको आभास दिलाउँछ ।

5 lumbini

३.पाल्पा तानसेन बजार
यो पाल्पाको बजार हो । पाल्पा वास्तवमै एउटा स्वर्गको टुक्रा हो जहाँ पुगेपछी भोक प्यास, निन्द्रा र आफुले आफुलाई नै विर्सन पुगिन्छ । अझ रातको समयमा पाल्पा जाने हो भने लाग्छ डाँडाभरी आकाशका तारा सर्लक्कै झरेर  आराम गर्दै छान कि ! यो दृश्य कि त्यहिँ पुग्नेले मात्र देख्न सक्छन कि कल्पना मात्र गर्न सकिन्छ । कोलाहलपूर्ण स्थितिबाट केही समय आराम गर्नको लागि अति उत्तम ठाउँ हो यो । पाल्पाको तानसेन बजारमा पुगेर त्यहाँको हेमस्टेको आतिथ्य सत्कार र बसाईलाई कहिल्यै भुल्न सकिन्न । पर्यटकहरु एकचोटी पुगेपछि त्यहाँको होमस्टेमा पुनः बस्न आउने बाचा गर्दै फर्कन्छन् ।

6 tansen bazzar

पाल्पा जिल्लामा रानीमहल, श्रीनगर डाँडा, भैरवस्थान मन्दिर, मदनपोखरा, रम्बादेखी, रामपुर, राम्दी सुन गुफा, कालीगण्डकी, दले महाकाली, दलेम डाडा जस्ता धेरै पर्यटकीय स्थलहरु छन् । रानीमहल चाही खड्ग समशेरले आफ्नो रानीको सम्झनामा बनाएको भवन हो जसलाई नेपालको ताजमहल भनिन्छ ।

४. पाल्पाली करुवा
कलात्मक विधिको प्रयोग गरी तानसेनमा हातले नै कुँदेका करुवा बलियो र लामो समयसम्म चमकदार रहिरहने भएकाले पर्यटकको आकर्षणको केन्द्रविन्दु करुवा बन्ने गरेको छ । त्यहाँ घुम्न गएका बेला सम्झनास्वरुप पर्यटकहरु करुवा किनेर फर्कन्छन् । यो तस्विर भने तानसेन नगरपालिका प्राङगणमा रहेको छ । पाल्पाको तानसेनमा उत्पादन हुने पाल्पाली करुवा र ढाकाको देशव्यपीरुपमा मात्रै होईन बिदेशमा पनि उत्तिकै माग रहेको छ । अहिले त पाल्पालीहरुले बिदेशी खादाको सट्टा ढाकाको खादाले पर्यटकहरुलाई सम्मान गर्ने परम्पराकै विकास गरेका छन् । यसले स्वदेशी वस्तुको प्रबद्र्धनमा पनि पाल्पालीहरु अगाडि देखिएका छन् ।

3 palpako karywa

५. ऐतिहासिक पाल्पा दरबार
यो पाल्पा तानसेनको ऐतिहासिक दरबार संग्राहलय हो । एक शताब्दी भन्दा बढि समयको इतिहास बोकेको पुरानो कलात्मक र सुन्दर काष्ठकला प्रयोग गरेर बनेको ऐतिहासिक दरबार हो । ऐतिहासिक पाल्पा दरवार २०६२ सालमा तत्कालिन माओवादी आक्रमणमा पूर्ण रुपमा ध्वस्त भएको थियो । तर अहिले दरबार पुरानै शैलीमा निर्माण गरिएको छ ।

वि.सं. १९६३ सालमा तत्कालीन जनरल प्रताप शमशेरद्वारा दैनिक प्रशाशनिक कार्य सञ्चालनका लागि दरबार निर्माण गरेका हुन् । राणा शासनको अन्त्य पछि २०१५ साल देखि एतिहासिक दरवारलाई तत्कालिन सरकारले सरकारी कार्यालयको रुपमा परिणत गरेपछि करिब एक दर्जन विभिन्न कार्यालयहरु रहदै आएका थिए । दरवार पुननिर्माण भएपछि दरवार परिसर भित्र रहेका सबै कार्यलय हटाई ऐतिहासिक संग्रालयको रुपमा परिणत गरिएको छ ।

‘पाल्पा दरबार सङग्राहलय’ बहुउद्देश्यीय सङग्राहलय भएकोले ऐतिहासिक तथा पुरातात्विक महत्व झल्किने सम्पदाहरु सङग्राहलयमा छन् ।

4 palpa durdar

६. पाल्पाको तानसेनामा रहेको स्व. राजा विरेन्द्रको पूर्णकदको शालिक
गणतन्त्रको स्थापनासंगै गणतन्त्र पक्षधर विशेषगरि एमाओवादीका कार्यकर्ताले देशव्यापी राजाका शालिकहरु बत्काउने अभियान सञ्चालन गरे । फलस्वरुप शहरका चोक चोकमा रहेका शालिकहरु ध्वस्त छन् तर पाल्पामा भने तत्कालिन राजा विरेन्द्रको शालिक सुरक्षित र संरक्षित रुपमा राखिएको छ । पर्यटक आकर्षित गर्नको लागि यो शालिक पनि एक सम्पदाको रुपमा रहेको स्थानीय बताउँछन् ।

7 ex king Birendra stachu

७/८. रुरु क्षेत्र
यो कालिगण्डकीको किनारामा गुल्मीमा अवस्थित पौराणिक काल देखी पवित्र तिर्थस्थलको रूपमा परीचित रुरुक्षेत्र(रिडी) देवदत्त पार्कमा अवस्थित मूर्ति हो । गुल्मी जिल्लामा परेपनि ३ जिल्ला (गुल्मी पाल्पा र स्याङ्जा) को संगम स्थलका रुपमा लिईन्छ ।

8 ridi bazzar
धार्मिक तिर्थस्थलको रुपमा परिचित रुरुक्षेत्रको महिमा पुराण तथा शास्त्रहरूमा पनि उल्लेख गरेको पाइन्छ । बराह पुराणमा रुरु क्षेत्रको पौराणिक इतिहासको बर्णन गरिएको छ, भने स्वस्थानी किताबमा पनि यसै स्थानमा सतीदेवीको दन्त पतन भएको उल्लेख गरिएको छ ।
त्यस्तै हिन्दू धार्मिक मान्यता अनुसार नेपालमा चार वटा धार्मिक क्षेत्रहरू रहेका छन् । ति क्षेत्रहरू (रुरुक्षेत्र, बराहक्षेत्र, पाशुपतक्षेत्र र मुक्तीक्षेत्र) मध्येको एक क्षेत्र रुरुक्षेत्र पनि हो । यो ठाउँलाई नेपालको बनारसको रूपमा पनि बुझ्ने गरिन्छ ।

हिन्दूहरूको लागि यो क्षेत्र पवित्र घाट पनि हो । विश्वमै कालिगण्डकी किनारमा मात्र भगवान बिष्णुको प्रतिक मानिने चक्र तथा बिभिन्न आकारको दुर्लभ शालीग्राम पनि पाईन्छ । आन्तरिक पर्यटकलाई स्थानीयले गर्ने पहिलो स्वागत नै त्यहाँ पुग्ने जो कोहिलाई मोहित पार्ने अस्त्र हो ।

 8 ridi lakhe nach

९. देवदत्त पार्क 

आहा ! क्या राम्रो देवदत्त पार्क । पार्कमा पुगेपछि पर्यटकहरु फोटो खिच्न हत्तारिहाल्छन् । केहि तल कालिगण्डकीको दृष्य, पार्कभित्र रुरुकन्याले तपस्या गरेको, मृगले बच्चालाई दूध खुवाईरहेको र केहि तल करिब ५ सय वर्ष पुरानो देवदत्त ऋषिले तपस्या गरेको भनिएको गुफा रहेको छ । तीन जिल्लाको संगमस्थल, चारैतिर हरियाली दृष्य, स्वच्छ वातावरण लगायतले यो स्थालको यात्रा जो कोहिका लागि बिर्सनै नसकिने बन्न पुग्छ ।

9 Devdatta ridi

१०/११. रेसुङगा क्षेत्र यज्ञशाला र भ्यूटावर
यो रेसुङगा क्षेत्रमा रहेको यज्ञशालाको तस्विर हो । विभाण्डक ऋषिका छोरा ऋष्यशृङगले तपस्या गरेको ठाउँ नै कालान्तरमा रेसुङगा बन्न गएको जनश्रुति छ । आध्यात्मिक तपोभूमिकोरुपमा त्यस क्षेत्रमा धेरै ऋषि महर्षिहरुले तपस्या गरेर सिद्धि प्राप्त गरेको सर्वत्र सुनिन्छन् । त्यसैले रेसुङगालाई आध्यात्मिक र धार्मिक तपोभूमि भनिन्छ । यज्ञशालामा बाह्रै महिना नित्य पूजा र हवन हुने गरेको छ । कचौरा आकारमा रहेको गुल्मी सदरमुकाम तम्घास बजारबाट मोटर र पैदल गरी केहि घण्टाको यात्रामा यस स्थानमा पुग्न सकिन्छ ।

10 resunga yagyashala

रेसुङगाका तपस्वीहरुको प्रभावमा परि तत्कालिन श्री ३ रणबहादुर शाह, श्री ३ जंगबहादुर राणा र पूर्वप्रधानमन्त्री विश्वेश्वरप्रसाद कोईराला आदिले समेत रेसुङगाको दर्शन गरेका रहेछन् । स्वच्छ हावापानी, सुन्दर, शान्त, विशाल पहाडका चुचुराहरु, अर्थात् पर्वतमालाहरु र वरिपरिको मनोरम दृष्यले यो ठाउँ पर्यटकका लागि उत्तम दर्शनीय ठाउँ हो । त्यस्तै रेसुङगाको चुचरोमा रहेको सिद्धस्थान मन्दिर पनि ।
आधा घण्टा मोटर बाटो हुँदै केहि घण्टाको यात्रापछि ऐतिहासिक, धार्मिक पहिचान बोकेको प्राकृतिक सम्पदा र सौन्दर्यले भरपूर, पर्यटकीय आकर्षणको केन्द्र रेसुङ्गाको डाँडामा रहेको भ्यूटावरसम्म पुग्न सकिन्छ । भूकम्पले काठमाडौको धरहरा भत्काएपनि झण्डै झण्डै धरहरा चढेको आभास उक्त भ्यूटावरमा चढेपछि प्राप्त गरिन्छ । वास्तवमै एउटा स्वर्गको टुक्राजस्तै त्यस स्थानमा पुगेपछि चारैतिरको दृष्यले भोक प्यास, निन्द्रा र आफुले आफुलाई नै विर्सन पुगिन्छ ।

11 resunga vew tower

विशिष्ट प्राकृतिक महिमालाई उजागर गर्ने स्थानको रुपमा यस क्षेत्रलाई लिन सकिन्छ । त्यस्तै यस क्षेत्रमा रहेको वन विशेष प्रकारको रहेको छ । रेसुङगामा विष्णुपादुका, शिवालय, राधाकृष्ण मन्दिर, गरुडस्थान, पोखरी, पाटी पौवा, धर्मशाला, गौशाला आदि रहेका छन् ।

१२. अर्घाखाँचीको सुपादेउराली
नेपाल एकीकरण हुनुभन्दा पहिले भुरेटाकुरे राजाहरुको पाला देखिनै अर्घाखाँचीको सुपा देउरालीको महत्व थियो भनिन्छ । प्राकृतिक दृष्टिकोणले रमाइलो, तरेली परेका पहाड र पहाडको विचमा खण्ड खण्ड बस्ती संगै खोला किनारको आडमा सुपा देउराली मन्दिर छ । पहाडको देउरालीमा राखिएको सुपादेउराली देवीको प्रतिमा र देउराली पार गर्ने मानिसहरुले चढाउने फुलपातीले अर्घाखाँची जिल्लाका मानिसले सुपा देउरालीसंग कति धेरै भावनात्मक सम्वन्ध गाँसेका रहेछन् भन्ने कुरा थाहा हुन्छ । दुःख परेको बेला भाकल गर्ने र भाकलपुरा भएपछि आफूले भनेको कुरा सुपा देउरालीलाई चढाउने परम्परा रहँदै आएको छ ।

12 sipadeurali

मन्दिर नजिकै लाहुरे टाँसिएको भिर रहेको छ । अर्घाखाँचीको सुपादेउरालीको दर्शन मात्र होइन अर्घाखाँची जिल्ला भाषाविदहरूको लागि पनि महत्वपूर्ण मानिन्छ ।

१३/१४/१५. अर्घाखाँचीको नरसिंहस्थान ५२ हाते शिला
धार्मिक र प्राकृतिक पर्यटकीय दृष्टिले नयाँ गन्तव्य हो अर्घाखाँचीको नरसिंहस्थान । अर्घाखाँचीको सदरमुकाम सन्धिखर्कबाट केहि घण्टाको दूरीमा मोटर यात्रामार्फत पुगिन्छ नरसिंहस्थानसम्म । त्यहाँ त्रिशुलै त्रिशुलले भरिपूर्ण कलात्मक मन्दिरहरु छन् ।

मन्दिर परिसरमा रहेको ५२ हाते शिला लगायत त्यहाँको ढुंगाका आकृतिहरु मनै लोभ्याउने छन् । त्यस स्थानमा पुगेपछि ढुंगै ढुंगाको जंगलकोरुपमा त्यसलाई लिन सकिन्छ । अर्थात् अर्घाखाँचीको स्टोन फोरेस्टको उपमा दिँदापनि फरक पर्दैन । तर थी अधिकांश भगवानको प्रतिकको रुपमा पुजिन्छन् । प्राकृतिक, धार्मिक, ऐतिहाँसिक महत्व बोकेको नरसिंहस्थानलाई शान्त मन लिएर घण्टौ बस्नसक्ने स्थानको रुपमा विकास गर्दा पनि फरक पर्दैन । ताकि त्यहाँ पुग्ने सबै व्यक्ति चुपचाप नरसिंहस्थानको पूजा आराधना, एकाग्रता गरेर फर्किउन् ।

19 52 hate shila narshinghsthan

नरसिंहस्थामा रहेको चार ढोके गुफाको अर्कै महत्व रहेको छ । त्यस आसपासको संरक्षण त्यहि गुफामा बस्ने बाघले नै गर्छ भन्ने गरिन्छ ।

13 4 dhoke gufa narshinghsthan

14 narshinghsthan

अर्घाखाँची हुँदै पुगीन्छ प्यूठान ।

१६/१७ /१८ स्वर्गद्वारी 

  यो तस्विर प्यूठानको स्वर्गद्धारीको हो । प्यूठानको महत्व स्वर्गद्धारीले बताउँछ । मनोरम प्राकृतिक दृष्यको अवलोकन गर्दै, लालिगुरासको घना जंगल त्यसमाथि चुचुरोमा अवस्थित स्वर्गद्धारी महाप्रभूको दर्शनले मनका सबै आकाँक्षा पुरा हुने विश्वास लिईन्छ ।

15 swargadwari gate

16 swargadwari ghida sawar surya thapa

17 swargadwari mandir

१९/२०. पाल्पा र रुपन्देहीको सिमानामा रहेको नुवाकोट गडी 

18 nuwakotgadi

18  nuwakot gadi vewtower

१५ चैत २०७२ / ५ : ३८ : ३१

वि.सं.२०७२ चैत १५ सोमवार १७:५५ मा प्रकाशित

You can share this post!

आन्तरिक पर्यटकको रोजाइमा डोल्पा, साउनयता मात्रै २५ सय पुगे

आन्तरिक पर्यटकको रोजाइमा डोल्पा, साउनयता मात्रै २५ सय पुगे

वि.सं.२०७९ कात्तिक २८ सोमवार १४:०२

सुर्खेत । डोल्पा आन्तरिक पर्यटकको रोजाइमा पर्न थालेको छ ।...

दश महिनामा पौने पाँच लाख पर्यटक नेपाल भित्रिए, कुन महिनामा कति ?

दश महिनामा पौने पाँच लाख पर्यटक नेपाल भित्रिए, कुन महिनामा कति ?

वि.सं.२०७९ कात्तिक १८ शुक्रवार १६:३०

काठमाडौं । कोरोना महामारीका बाबजुद सन् २०२२ सुरु भएपछिको १०...

नाट्टाको एअरलाइन्स टिकेटिङ्ग, टुर प्रोडक्ट डेभलपमेन्ट र कस्टोमर केयर तालिम सञ्चालन

नाट्टाको एअरलाइन्स टिकेटिङ्ग, टुर प्रोडक्ट डेभलपमेन्ट र कस्टोमर केयर तालिम सञ्चालन

वि.सं.२०७९ कात्तिक १७ बिहीवार १३:३४

काठमाडौं । पर्यटन व्यवसाय विकास र विस्तारका लागि आवश्यक सिपयुक्त...

घलेगाउँको आकर्षण र पहिचान बन्दै रातो जस्ताले रंगिएका घर

घलेगाउँको आकर्षण र पहिचान बन्दै रातो जस्ताले रंगिएका घर

वि.सं.२०७९ असोज ३१ सोमवार १४:०६

लमजुङ । सुखी गाउँ स्मार्ट भिलेज घलेगाउँको मुहार फेरिएको छ...

अन्नपूर्ण पदमार्गबाट एक सातामा फर्किए पाँच सय ८१ पर्यटक

अन्नपूर्ण पदमार्गबाट एक सातामा फर्किए पाँच सय ८१ पर्यटक

वि.सं.२०७९ असोज २७ बिहीवार १६:४४

लमजुङ । चक्रीय अन्नपूर्ण पदमार्गको मनाङ खण्डमा परेको हिमपात र...

पर्यटकीय गन्तव्य काउलेपानी

पर्यटकीय गन्तव्य काउलेपानी

वि.सं.२०७९ असोज २३ आइतवार ०७:०५

लमजुङ । नेपालकै उत्कृष्ट होमस्टे गन्तव्यको पहिचान बनाएको लमजुङ जिल्लाको...