back
mega bank Ad
Hero Ad

मधेसका सम्भ्रान्तहरु पहाड र तराईमा द्वन्द गरी आफ्नो रोटी सेक्ने रणनीतिमा !

उँट कसरी बस्छ भनेझैं सरकारको काम हेर्न बाँकी

नेकपा माओवादी केन्द्र दोहोरो भूमिका खेलेर सरकारमा गएको छ । अहिले पनि दोहोरो खेल्न प्रयास गर्दैछ । चीनमा गए हामी तिमीहरुकै हौं, हिजोपनि तिमीहरुसँगको सम्बन्ध राम्रो थियो । तिमीहरु सँग जे–जे सम्बन्ध भएको त्यसलाई लागु गर्छांै भनेर उतातिर खेल्ने गर्छन् । भारतमा गए हामीले जनयुद्धकालदेखि नै तिम्रैमा बसेका हौं । त्यहि बेलादेखि हाम्रा कतिपय सन्धी, सम्झौताहरु तिमीहरुसँग भएका थिए । अब भविष्यमा पनि तिमीहरुकै त हो नि भन्ने गरी दङ्ग बनाएको स्थिति छ । छिमेकीहरुले यीनका कमजोरी पत्ता लगाएको कारणले कमजोर नशा समाउने र दबाउने गरेर अगाडि बढ्न खोजेको जस्तो देखिएको छ । राष्ट्रपतिका भ्रमण दुवैतिर हुने भन्ने पनि आएको छ, प्रधानमन्त्री दुवैतिर जाने भन्ने पनि आएको छ । अहिले सरकारको नीति प्रष्ट रुपमा आईसकेको देखिन्न । उँट कसरी बस्छ भनेझैं राष्ट्रिय/अन्तर्राष्ट्रियरुपमा सरकारको बारेमा हेर्ने बाँकी छ ।

मधेसका सम्भ्रान्तहरु पहाड र तराईमा द्वन्द गरी आफ्नो रोटी सेक्न लागे

काँग्रेस र मधेसीसँग छुट्टाछुट्टै सम्झौताले यो सरकार बनेको हो । यो सम्झौताले नेपालको राष्ट्रिय एकता कायम गर्ने, नेपालमा सामाजिक सद्भाव कायम गर्ने, नेपालमा राजनीतिक स्थिरता कायम गर्ने र देशलाई अगाडि बढाउने भन्ने जुन कुरो थियो त्यसमा प्रश्नवाचक चिन्ह देखिएको छ । मधेसको एउटा सम्भ्रान्तहरुको समूह जसरी पनि पहाड र तराईको बीचमा द्वन्द सिर्जना गर्ने र त्यही द्वन्दको आधारमा आफ्नो राजनीतिक रोटी सेक्ने गरी लागेको जस्तो देखिन्छ । भन्नलाई जे भनिएपनि संबिधान कार्यान्वयन हुन नदिने, समस्या सिर्जना गर्ने, अनि आफ्नो वर्चस्व कायम गर्ने दाउमा देखिन्छन् । नेपालले मधेसीहरुको सम्पूर्ण नेपालमा वर्चस्व कायम होस् भन्ने चाहेको छ । उनीहरु सम्पूर्ण नेपालको प्रतिनिधित्व गर्नेगरी आउन् । नेपाल एकताबद्ध र स्थिर होस्,अगाडि बढोस् भन्ने नेपालीहरु चाहन्छन् । जनघनत्वको रुपमा हेरिएको जुन मध्यपूर्वको भाग छिटोभन्दा छिटो विकास होस् भन्ने आम नेपालीले खोजेका छन् ।

मधेसीको माग नेपालले पुरा गर्ने सक्दैन

मधेसीका केहि सम्भ्रान्त वर्ग जो हिजो दरबार सँग नजिक भएर शासन सत्तामा रहे । त्यसपछि देशलाई समग्र विभाजन गर्ने र मधेसीको नाममा एउटा तप्कालाई हटाउने भन्ने दिर्घकालिन सोच रहेको देखिन्छ । उनीहरु अल्पकालिन हिसाबले एमाले पपुलर भयो भने भोलिको निर्वाचनमा एमालेले अझै धेरै सिट ल्याउने भयो भनेर त्यस्तो हुन नदिने रणनीतिमा देखिन्छ । मधेसमा सकेसम्म एमाले नपसोस् भन्ने चाहना भएको जस्तो देखिन्छ । वास्तवमा मधेसीको माग नेपालले पुरा गर्न सक्दैन । पहाड र तराईलाई मिसाउनै हुँदैन, समग्र मधेस, एक प्रदेश वा दुई प्रदेश जस्ता कुरा त्यो न्यायमा आधारित माग छैन । जनसंख्याको जनघनत्व तराइमै छ भन्ने र तराईलाई अलग बनाउने ? तराई र पहाडमा द्वन्द सिर्जना गर्ने र तराइलाई अगाडि बढाउने भन्ने जस्ता खेल खेलिएका छन् । यो उनका एजेण्डा हुन कि अरुका एजेण्डा हुन् म भन्न सक्दिन । तर त्यो नीति उनीहरुले अपनाईराखेको देखिन्छ ।

Dr puspa kandel

संबिधान संसोधनको कुरा एमालेले मान्दैन

तराई र पहाड अलग्याउने भन्ने निर्णय लिएर अगाडि बढेको मधेसी दललाई कार्ड बनाएर प्रयोग गर्न अहिलेको सरकारले संबिधान शंसोधनको कुरा ल्याउन सक्छ । तर त्यो कुरालाई एमालेले मान्दैन र एमालेले मानेन भनेर प्रचार गर्दै जान पनि सक्छन् । तराई र पहाडलाई अलग गराउनुपर्छ भन्ने कुनै सिद्धान्त छैन र यो एमालेले कदापी मान्दैन । हाम्रो देश बहुजाती, बहुधर्म लगायतको सम्मिश्रण र एक आपसमा सद्भावले मात्र चल्छ । विभाजन तिर जानुभयो भने अनन्त विभाजन हुन्छ, नेपाल राज्य नै नरहने स्थिति रहन्छ । एमाले बलियो पार्टी भएकाले अरुले खुट्टा छाडे पनि एमालेले खुट्टा छाड्दैन । तराईका पनि अधिकाँश जनताको अलग हुने चाहना छैन ।

पहाडको साधन स्रोत मधेसलाई मधेसको साधनस्रोत पहाडलाई

देशभरी अन्यत्र जातीय कुरालाई खण्डन गरियो पहाड र तराई मिलाउनुपर्छ भनियो । अरु प्रदेशको हकमा त्यो लागु भयो । २ नं प्रदेश हेला गरेर बनाईयो भन्ने भावना मधेसी र त्यहाँका जनतामा छ । त्यसो भएको हुनाले पहाडको साधन स्रोत मधेसलाई मधेसको साधनस्रोत पहाडलाई प्रयोग गरेर नेपाल तराई, पहाड एकिकृत भएर नै अगाडि बढ्दा राम्रो हुन्थ्यो । २ नं प्रदेश अझै पहाडसम्म फैलनुपर्छ, त्यो हुँदा मधेसीकै वर्चश्व रहन्छ ।

विभाजनमा जाँदा द्वन्द सिर्जनाले भागाभाग …

मेची र कोशी १ नं प्रदेश, सगरमाथा र जनकपुर राखेर अर्को प्रदेश, नारायणी र बागमती एउटा प्रदेश, गण्डकी र धौलागिरी अर्को प्रदेश, अहिलेको ५ नं लुम्बिनी र राप्तीलाई एक प्रदेश बनाईदिए हुन्छ । सबैलाई ठाडो चिरा र ६ नं प्रदेशमा बाँके बर्दिया जोड्नुपर्छ, सुदूरपश्चिम छँदै छ । विभाजनमा जाँदा सामाजिक सद्भाव खल्बलिन जान्छ । प्रत्यक्ष अप्रत्यक्ष आन्दोलन एक किसिमको द्वन्द सिर्जनाले भागाभाग हुनसक्छ । यहाँ राजनेता नहुने भूगोलको नेता हुने र देशलाई अगाडि बढ्न नदिने खराब प्रवृत्ति देखिन्छ ।

नौ महिनापछि माओवादीको काँग्रेससँग द्वन्द

यो सरकार एक अर्काले जोडजामले बनाईदिएको हो । त्यसो भएको हुनाले माओवादीको अस्थिरतावादी चरित्र छ । एमालेसँग पार्टी एकिकरण गर्ने र समाजवादसम्म जाने भन्नेहरुसँग त द्वन्द पर्यो । कांग्रेससँग त नीति पनि मिल्दैन सोच पनि मिल्दैन । अहिले माओवादीको ८÷९ महिना खाईहाल्ने अनि एमालेसँगको जस्तो द्वन्द कांग्रेससँग पनि पर्छ । मात्र कांग्रेसले आफुलाई तुलनात्मकरुपमा भारतको नजिक छु भन्न खोज्छ । अब यीनीहरुलाई भारतले चलाएको छ ।

dr puspa kandel 1

एमालेको सरकार आउँछ भनेर पनि मधेसबादी मोर्चाको यहि सरकारलाई समर्थन

एमालेकोे सरकार आउँछ भनेर मधेसीले यसैलाई समर्थन गरेर बस्छन् । एलर्जी एमालेदेखि छ । एमालेले इतिहासदेखि नै फरक दृष्टिकोण ल्याएको थियो । जस्तो भूमिसुधारको मुद्धा एमालले उठायो । सबैभन्दा बढि सामन्त तराईमा थिए । त्यो अहिले त हट्यो । तत्कालिन अबधिमा भूमिसुधार गर्ने भयो भनेर नै संघियताको बीज रोपीएको हो । सद्भावना पार्टीले सुरुमा २ वटा माग राखेको थियो । अन्तरिम संबिधान संशोधन गर्दा भूमिसुधार हुनुहुँदैन र संघियता ल्याउनुपर्छ भन्ने थियो । यो आफ्नो ठाउँमा आफैंले राज गर्ने र अहिले रहेको मधेसको सामाजिक संरचना यथावत राख्ने भन्ने हो । एमालेले त्यसमा परिवर्तन गर्नुपर्छ भनेकाले त्यहाँका सम्भ्रान्त वर्गहरु अहिले एमालेको बिरोध गरेर लेख लेख्ने मधेसको प्रतिनिधित्व गर्दै आए । हिजो एक मधेस एक प्रदेश हुन हुँदैन भनेर झलनाथ खनालले सुरुमा त्यो विषय ल्याएका हुन् । एक मधेसलाई दुई बनाउन र खण्डित गर्न हुँदैन भनेर एमालेले नै भन्यो । त्यसमा पनि उनीहरु यो हुँदैन भनिरहेका छन् । पहाड र मधेस जुन जोड्नुहुँदैन भनेर उनीहरु भनिरहेका छन् , यो गलत छ ।

अरुलाई घुमाएजस्तो एमाले घुम्दैन

दोस्रो लोकतन्त्रमा आफ्ना बारेमा जनताले आफैंले भन्न पाउनुपर्छ । अहिले झापा कुन प्रदेशमा रहने भनेर सप्तरीका मानिसले भन्ने अथवा बिरगंजका मान्छेले भन्ने त्यस्तो कुरा आएको छ । यो विषयलाई एमालेले मान्दैन । भौगोलिक एकाईलाई सकेसम्म मिलाउनुपर्यो । आधा जनसंख्या भएको प्रदेश, एक वा दुई प्रदेश, आधा जनसँख्या भएको प्रदेश अरु ५ वा ६ वटा प्रदेश राख्ने असन्तुलित विषय आईरहेका छन् । त्यस्ता मागलाई एमालले खण्डन गर्छ, एमालेले स्विकार गर्दैन । जसरी अरुलाई घुमाउन खोजेका थिए, त्यसरी एमाले घुम्दैन । उनीहरुलाई रिस उठ्छ । त्यसैले उनीहरु एमाले बिरोधी भएका छन् ।

आगामि निर्वाचनका बेला तराईमा कांग्रेस, एमाले र माओवादीलाई निषेध गर्ने राणनीतिमा मधेसवादी

तराईका जनताले पहिले मधेसवादीलाई पत्याए, दोस्रोमा अलि पत्याएनन् । अब एमालेलाई पत्याउने हो कि भन्ने भएको छ । त्यो हुनाले तराईमा सकेसम्म एमालेलाइ निषेध गर्ने, जानै नपाओस् भन्नेमा मधेसवादी मोर्चा छ । त्यसकारण उनीहरुले उग्ररुपमा बिरोध गर्नुका साथै केपी ओलीलाई अनेक आरोप लगाईरहेका छन् । एमाले र एमालेका नेताहरुलाई अलग बनाउन पनि उनीहरु लागेका छन् । मधेसवादीको मुल गन्तव्य भनेको आगामी निर्वाचनमा ठूला पार्टीहरु काँग्रेस, एमाले र माओवादीलाई नै तराईमा आउन नदिने आफैंले सबै जित्ने भन्ने हो । त्यति हुन सकेन भनेपनि एमालेलाई आउन नदिउँ भन्ने रहेको छ ।

(कुराकानीमा आधारित)

प्रकाशित मिति : २०७३ भदौ २१

वि.सं.२०७३ भदौ २१ मंगलवार २०:३३ मा प्रकाशित

You can share this post!

डरलाग्दो बन्दै अनलाइन लैंगिक हिंसा, ९१ प्रतिशत महिला राजनीतिकर्मी नै पीडित

डरलाग्दो बन्दै अनलाइन लैंगिक हिंसा, ९१ प्रतिशत महिला राजनीतिकर्मी नै पीडित

वि.सं.२०७९ मंसिर १५ बिहीवार १५:५०

काठमाडौं ।  नेपाली राजनीतिमा अनलाइन लैंगिक हिंसाको अवस्था डरलाग्दो देखिएको...

पाकिस्तानको जस्तो जलवायु नरसंहार कहिल्यै देखेको थिइन-महासचिव गुटेर्रेस

पाकिस्तानको जस्तो जलवायु नरसंहार कहिल्यै देखेको थिइन-महासचिव गुटेर्रेस

वि.सं.२०७९ भदौ २६ आइतवार ०९:०३

काठमाडौ, २६ भदौसंयुक्त राष्ट्र संघका महासचिव एन्टोनियो गुटेर्रेसले बाढीग्रस्त पाकिस्तानको...

मेश थापा र आशा लामाको दशैँ गीत ‘आउन पाईन सम्झेर नरुनु’ सार्वजनिक

मेश थापा र आशा लामाको दशैँ गीत ‘आउन पाईन सम्झेर नरुनु’ सार्वजनिक

वि.सं.२०७९ भदौ २४ शुक्रवार १६:११

काठमाडौं, २४ भदौ । गायक रमेश थापा र गायिका आशा...

ब्याजदरमा भद्र सहमति, अभद्र व्यवहार किन ? आफ्नो प्रश्न आफै अनुत्तरित !

ब्याजदरमा भद्र सहमति, अभद्र व्यवहार किन ? आफ्नो प्रश्न आफै अनुत्तरित !

वि.सं.२०७९ भदौ १६ बिहीवार ०७:५१

मनोज ज्ञवाली बैकिङ्गको निक्षेप रकममा अपेक्षित सुधार भएको छैन। गत...

मतदाता भन्दछन् : निः शुल्क शिक्षा र रोजगारी चाहियो

मतदाता भन्दछन् : निः शुल्क शिक्षा र रोजगारी चाहियो

वि.सं.२०७९ वैशाख १४ बुधवार १४:२५

काठमाडौं । राजनीतिक दल निकट वा स्वतन्त्र उम्मेदवारले आर्थिक र...

“अर्थमन्त्री जनार्दन शर्मा र निर्देशक कुलमान घिसिङ मुलुकको लागि असमर्थ व्यक्ति”

“अर्थमन्त्री जनार्दन शर्मा र निर्देशक कुलमान घिसिङ मुलुकको लागि असमर्थ व्यक्ति”

वि.सं.२०७८ चैत २२ मंगलवार १२:५१

अनुसा थापा, नेपालमा २०७३ सालभन्दा अघि अधिकांश समय लोडसेडिङ हुन्थ्यो...