back
NMB ad

घट्दो बैदेशिक मुद्रा संचितिले गभर्नरको निद हराम

Kumari bank ad

काठमाडौं । विदेशी मुद्रा (डलर) संंचिति घट्दै गएपछि गभर्नर महाप्रसाद अधिकारी राम्रोसँग निदाउन सकेका छैनन् । डलरको संचितिले देशको बस्तु तथा सेवाको आयात धान्न ६ महिनालाई पनि नपुग्ने भएपछि गभर्नर सहित राष्ट्र बैंकका अधिकारीहरु समेत चिन्तित बन्न पुगेका छन् ।

अन्तराष्ट्रिय मुद्रा कोषले विकासशिल मुलुकहरुको हकमा ६ महिनाको बस्तु तथा सेवा धान्न पुग्नेगरी डलरको मौज्दात अनिवार्य राख्नुपर्ने व्यवस्था गरेको छ । अझ नेपाल जस्तो राजनीतिक अवस्था तरल भएको देशमा ८ महिनाको बस्तु तथा सेवाको आयात धान्न पुग्ने डलरको संचिति गर्नुपर्ने हुन्छ ।

८ महिना नेपालजस्तो देशको लागि न्युनतम मापदण्ड हो । तर कोष र राष्ट्र बैंकको सहमतिमा नै चालु आर्थिक बर्षको मौद्रिक नीतिमा केही घटाएर डलर संचितिको लक्ष्य निर्धारण गरिएको थियो ।

नेपाल राष्ट्र बैंकको ६ महिनाको तथ्यांक नै हेर्ने हो भने पनि जम्मा ६.६ महिनाको बस्तु तथा सेवाको आयात धान्न पुग्नेगरी मात्र डलरको संचिति रहेको छ । अहिले चालु आर्थिक बर्षको सात महिना गुज्रिसकेको छ । औषत ४५ अर्ब रुपैयाँको हाराहारीमा डलरको संचिति खुम्चिरहेको छ। चालु आर्थिक बर्षको सात महिनामा नेपालमा ११ खर्ब ४७ अर्ब रुपैयाँको हाराहारीमा आयात भएको छ । त्यस्तै निर्यात १ खर्ब ३१ अर्ब रुपैयाँ भएको छ ।

भन्सार विभागको तथ्यांकलाई हेर्ने हो भने नेपालको व्यापारघाटा १० खर्ब १५ अर्ब रुपैयाँ रहेको छ । चालु आर्थिक बर्षको पहिलो ६ महिनामा नेपालमा रेमिट्यान्सको आप्रबाह ४ खर्ब ६८ अर्ब रुपैयाँ बरारबको छ ।

औषतमा मासिक रुपमा नेपालमा करिव ७० देखि ७५ अर्ब रुपैयाँ बराबरको रेमिट्यान्स भित्रने गरेको छ । यदी मासिक ७५ अर्ब रुपैयाँकै हाराहारीमा रेमिट्यान्स भित्रिएपनि ७ महिनासम्ममा नेपालमा भित्रने रेमिट्यान्स ५ खर्ब ७३ अर्ब रुपैयाँ पुग्छ । सो रकम आयातमा हुने डलरको भुक्तानीका लागि पर्याप्त होइन ।

उच्च आयातसँगै भुक्तानीका लागि विदेशी मुद्राको सञ्चितिको प्रयोग बढीरहेको छ । असार मसान्तको तुलनामा पुस मसान्तमा सञ्चिति २ खर्ब ३३ अर्ब २३ करोड रुपैयाँले घटेर ११ खर्ब ६५ अर्ब ८० करोड रुपैयाँमा झरेको राष्ट्र बैंकको तथ्यांकले नै देखाइसकेको छ ।

आयातमा भएको बृद्धिका कारण शोधनान्तर घाटाले नयाँ रेकर्ड राखेर विदेशी विनिमय संचितिमा थप दवाव पर्न थालेपछि राष्ट्र बैंक अत्तालिएर विभिन्न नीतिगत व्यवस्था गर्न थालेको छ ।

घट्दो डलर संचितिलाई रोक्न राष्ट्र बैंकले पहिलो कदम पुस पहिलो साता २० वटा बस्तुहरुको आयातमा नगद मार्जिन राखेर गर्यो । त्यसले पनि सोचेजसरी नरोकिएपछि फेरी माघमा थप २७ वटा बस्तुको आयातमा नगद मार्जिनको व्यवस्था राखेर थप कडाई गर्यो । तर त्यसले पनि घट्दो डलरको संचिति नरोकिएपछि पछिल्लो समयमा गभर्नर आफै डलर भित्र्याउनका लागि दौडधुप गरिरहेका छन् ।

गभर्नर अधिकारीकोले गैर आवासीय नेपालीहरुसँग छलफल बाक्लो बनाएका छन् । उनले कहिले जापान, कहिले कोरिया, कहिले अमेरिकका एनआरएनहरुसँग जुम मार्फत प्रत्यक्ष कुराकानीमा व्यवस्त हुन थालेका छन् । साथै राष्ट्र बैंकको विदेशी विनियमन व्यवस्थापन विभाग पनि निक्कै व्यस्त बनीरहेको छ ।

गभर्नर अधिकारीले एनआरएनहरुसँग डलर भित्र्याउनका लागि केन्द्रिय बैंकले सक्नेजति लचकता अपनाउने पनि बताएका छन् । अरु समयमा एक बर्षको लागि पुग्ने डलर यो आर्थिक बर्षमा ६ महिनामा नै सकिएकोले अवस्था निक्कै गम्भीर भएको राष्ट्र बैंकको उच्च व्यवस्थापनको भनाई रहेको छ ।

गभर्नरसँगको छलफलमा एनआरएनले डलरका लागि सरकारले जे पनि गर्ने तर फिर्ता गर्ने समयमा विभिन्न नीति नियमले बाध्ने गरेका कारण एनआरएनहरुले रकम पठाउन छाडेका हुन् ।
त्यस्तै पुर्व बैंकर पर्शुराम कुँवर क्षत्रीले डलरको सञ्चिति वृद्धिका लागि रेमिटेन्स चुहावटलाई रोक्नुपर्ने बताए ।

वि.सं.२०७८ फागुन १२ बिहीवार ०९:४९ मा प्रकाशित

You can share this post!

सूर्योदय वोमीको एफपीओमा मागभन्दा १०५.४० गुणा बढी आवेदन, यस्तो छ पहिलो दिनको अपडेट

सूर्योदय वोमीको एफपीओमा मागभन्दा १०५.४० गुणा बढी आवेदन, यस्तो छ पहिलो दिनको अपडेट

वि.सं.२०८१ साउन ५ शनिवार ०६:५७

काठमाडौं । सूर्योदय वोमी लघुवित्त वित्तीय संस्थाको थप सार्वजनिक निष्कासन...

क्रिकेटर लामिछानेको मुद्दाको पूर्णपाठ सार्वजनिक : ‘आधार र प्रमाण नपुग्दा सफाइ’   

क्रिकेटर लामिछानेको मुद्दाको पूर्णपाठ सार्वजनिक : ‘आधार र प्रमाण नपुग्दा सफाइ’   

वि.सं.२०८१ साउन ५ शनिवार ०६:४४

काठमाडौँ : उच्च अदालत पाटनले क्रिकेटर सन्दीप लामिछानेविरुद्धको बलात्कार मुद्दामा...

काठमाडौँको सीतापाइलामा सेनाको पेट्रोल पम्प सञ्चालनमा   

काठमाडौँको सीतापाइलामा सेनाको पेट्रोल पम्प सञ्चालनमा   

वि.सं.२०८१ साउन ५ शनिवार ०६:३७

काठमाडौँ : नेपाली सेनाले काठमाडौँको सीतापाइलामा नयाँ पेट्रोल पम्प सञ्चालनमा...

कान्तिपुर बहुउद्देश्यीय सहकारी संस्थाका सचिव तातेड पक्राउ   

कान्तिपुर बहुउद्देश्यीय सहकारी संस्थाका सचिव तातेड पक्राउ   

वि.सं.२०८१ साउन ५ शनिवार ०६:३२

राजविराज (सप्तरी) : प्रहरीले कान्तिपुर बहुउद्देश्यीय सहकारी संस्था लिमिटेड सञ्चालक...

आज ५ साउन २०८१ शनिवार, कस्तो छ राशिफल ?

आज ५ साउन २०८१ शनिवार, कस्तो छ राशिफल ?

वि.सं.२०८१ साउन ५ शनिवार ०६:२७

मेष मेष (चु, चे, चो, ला, लि, लु, ले, लो,...

बङ्गलादेशमा कुनै सहयोग आवश्यक परे नेपाली राजदूतावासमा सम्पर्क गर्न आग्रह   

बङ्गलादेशमा कुनै सहयोग आवश्यक परे नेपाली राजदूतावासमा सम्पर्क गर्न आग्रह   

वि.सं.२०८१ साउन ४ शुक्रवार १७:३९

काठमाडौँ, ४ साउनः नेपाल सरकारले बङ्गलादेशमा विकसित पछिल्लो घटनाक्रममा तत्कालै...